03/08/2015, 12:24

Ngân sách nhà nước có thất thu nghìn tỷ khi giảm thuế nhập khẩu ô tô?

Ngân sách nhà nước (NSNN) có sự đóng góp không nhỏ từ thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB). Loại thuế này đánh lên các mặt hàng chủ yếu nhưng cần hạn chế tiêu dùng như thuốc lá, rượu bia, thuốc lá …

Báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy hàng năm nguồn thu từ thuế TTĐB chiếm khoảng 8-9% trong tổng thu NSNN và khoảng 1,8-2,6% GDP. Trong đó, nguồn thu từ thuế TTĐB chiếm tỷ trọng lớn nhất là từ các mặt hàng thuốc lá, rượu, ô tô, bia.

Thuế nhập khẩu giảm dần về 0% vào năm 2018 theo cam kết quốc tế

Theo cam kết và hiệp định thương mại quốc tế thì lộ trình giảm thuế nhập khẩu ưu đãi đối với ô tô nguyên chiếc và linh kiện ô tô như sau:

Theo cam kết khi tham gia WTO, sau 7 năm kể từ khi gia nhập, tất cả các loại xe ô tô phải cắt giảm thuế nhập khẩu từ 100% xuống còn 70%. Riêng đối với các loại xe chở người còn dung tích xi-lanh từ 2.5 trở lên sau 12 năm kể từ khi ra nhập sẽ phải giảm thuế  nhập khẩu từ 90% xuống 52%.

Trong khi đó, Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN thì từ năm 2006, các loại xe ô tô chở người từ 10 chỗ trở lên và xe tải đều đã phải cắt giảm thuế nhập khẩu xuống mức 5%. Riêng đối với các loại xe chở người 9 chỗ trở xuống vào năm 2018 sẽ phải cắt giảm xuống 0% (dự kiến năm 2015 thuế nhập khẩu giảm còn 35% và năm 2016 giảm xuống 20% và năm 2017 giảm còn 10%).

Hiệp định TPP quy định đến năm 2026, thuế nhập khẩu ô tô chở người từ những nước tham gia TPP sẽ cắt giảm về mức 0%, theo dự kiến sẽ cắt giảm dần từ năm 2016.

Đối với linh kiện ô tô thì có một số cam kết sau: theo cam kết trong ASEAN vào năm 2018 thuế nhập khẩu giảm xuống 0%, cam kết trong WTO từ 0%-30% tùy theo chủng loại linh kiện (năm 2014 là năm cắt giảm cuối cùng), trong các Khu vực mậu dịch tự do (FTA) khác mức cam kết cao hơn (trong ASEAN – Hàn Quốc là 15- 30% vào năm 2021).

Việc cắt giảm thuế nhập khẩu linh kiện ô tô như cam kết cũng là một chính sách góp phần hồ trợ ngành công nghiệp ô tô trong nước phát triển và có khả năng cạnh tranh với ô tô nhập khẩu. Như banxehoi.com đã đưa tin trước đó rằng thuế “đặc biệt cao” sắp áp dụng cho nhiều loại xe, thị trường ô tô Việt nam thời gian tới có lẽ sẽ có nhiều biến động.

 

Ngân sách có thất thu?

Bộ Tài chính cho biết, khi thực hiện theo các cam kết cắt giảm thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc và linh kiện ô tô, ngân sách nhà nước (NSNN) sẽ bị giảm thu khá nhiều vì đây là những mặt hàng có kim ngạch lớn, thuế suất cao.

Vào năm 2016, trước bối cảnh thuế nhập khẩu và thuế thu nhập doanh nghiệp cùng giảm xuống mức 20%, nếu thuế TTĐB cũng giảm thì NSNN sẽ càng bị giảm thu. Trong khi đó, mục tiêu khuyến khích phát triển công nghiệp ô tô trong nước vẫn không đạt được vì phải giảm thuế TTĐB cho cả ô tô nhập khẩu.

Bộ tài chính cho biết đã khảo sát chính sách thuế TTĐB đối với ô tô của các nước trong cùng khu vực và mức thuế TTĐB đối với xe ô tô dưới 9 chỗ ngồi có dung tích xi lanh 2.000 cm3 ở Việt Nam là 45%; đây là mức thuế suất trung bình trung khu vực: bằng Singapore, Campuchia và thấp hơn Malaysia, Lào.

Giai đoạn trước năm 2007, việc ưu đãi khuyến khích nội địa hóa sản xuất ô tô trước khi gia nhập WTO, chính sách thuế TTĐB đối với ô tô lắp ráp trong nước đã thể hiện sự ưu đãi đặc biệt để ngành công nghiệp ô tô nội địa phát triển là giảm 95% thuế suất thuế TTĐB cho ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước. Tuy nhiên, từ năm 2007 trở đi, khi Việt Nam gia nhập WTO thì việc ưu đãi đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước là vi phạm cam kết, do đó, phải xóa bỏ ưu đãi này.

Bởi vậy, luật thuế TTĐB hiện hành đối với mặt hàng ô tô đã có sự lựa chọn kết hợp nhiều tiêu chí phân loại để sắp xếp, cơ cấu lại thuế suất giữa các nhóm xe, có tính đến nguồn năng lượng sử dụng, diện tích chiếm chỗ ảnh hưởng đến giao thông, thống nhất tiêu chí dung tích xi lanh càng lớn thì thuế suất càng cao.

Từ những tiêu chí đó đã góp phần hạn chế xe dung tích xi lanh lớn, giảm ô nhiễm môi trường và góp phần thúc đẩy sử dụng nhiên liệu tiết kiệm, nhất là trong điều kiện giá nhiên liệu trên thế giới đang ở mức cao và vấn đề xử lý môi trường đang là thách thức đặt ra cho các nước nói chung và Việt Nam nói riêng.

Nguồn: stockbiz.vn

Xem thêm